Κατευθείαν από την κατάψυξη + κάτι νέο

Δεκέμβριος '08 – Ένας χρόνος μετά
[...]
Ζούμε σε μια χώρα στην οποία αρκούμαστε στον κατ' επίφαση και δήθεν δημοκρατικό λόγο και δεν εμβαθύνουμε στα προβλήματα. Η στάση της κυβέρνησης ήταν τουλάχιστον λυπηρή. Στην κρίσιμη εκείνη στιγμή αντί να βγει ο πρωθυπουργός και να προσπαθήσει να ηρεμήσει τα πνεύματα έβγαλε έναν ωραίο λαϊκίστικο λόγο στον οποίο μόνο ουσιαστικά μηνύματα δεν βρίσκει κάποιος. Ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης ξεδίπλωσε ένα αντιπολιτευτικό λόγο χωρίς προτάσεις και με τελικό συμπέρασμα ότι αν έρθει το ΠΑΣΟΚ θα έρθει η άνοιξη. Το ΚΚΕ έπλεξε το γνωστό παραμύθι των πρακτόρων (με την ΠΚΣ να λέει τα δικά της και να μην συμβιβάζεται με τίποτα άλλο πέραν τον έτοιμων θέσεων, των σταλμένων από τα κεντρικά του κόμματος) και ο ΣΥΡΙΖΑ προσπάθησε να ακούσει το μήνυμα των γεγονότων αλλά αναγκάστηκε αργότερα σε αναδίπλωση για να αποφύγει το πολιτικό κόστος. Το ΛΑΟΣ βρήκε την πρώτη του ευκαιρία να γίνει πρωταγωνιστής στα παράθυρα των ΜΜΕ με τις δηλώσεις των στελεχών του.

Η πολιτική είναι τέχνη του εφικτού, είναι πραγματισμός. Αλλά από καιρό τώρα, η τρέχουσα πολιτική έχει χάσει κάθε σχέση και με το εφικτό και με το πραγματικό. Ολο το σύστημα, από τη νεο-λαϊκή ακροδεξιά έως το φαραωνικό απολίθωμα του Περισσού, ασχολείται μόνο με την αναπαραγωγή και τη αυτοσυντήρησή του. Προστατευμένο μια πολιτεία βουτηγμένη στο ψέμα, στη ρεμούλα, την κατ' επίφαση ηθικολογία και τον στρουθοκαμηλισμό. Η πραγματικότητα όμως απαιτεί αναλυτικές και συνθετικές ικανότητες. Απαιτεί προ πάντων ένα συνεκτικό αφήγημα, το οποίο να καταγράφει την πραγματικότητα και ταυτοχρόνως να την αναλύει και να την επιλύει, και να την υπερβαίνει. Το μόνο που τους ενδιαφέρει όμως είναι να καρπώνονται την αγανάκτηση του κόσμου για τα δικά τους αιτήματα.
Όποιος περιμένει από τις εξεγέρσεις που έρχονται "αιτήματα" και "προτάσεις", θα ξεχαστεί περιμένοντας. Το αδίεξοδο αυτών των προσδοκιών δεν είναι ενδειξη ότι τα γεγονότα του Δεκεμβρίου '08 ήταν τυφλή βία, αλλά η απόδειξη πως τα πολιτικά εργαλεία για το "διάβασμα" κοινωνικών γεγονότων έχουν γίνει απολιθώματα. Τα πράγματα έχουν αλλάξει. Στις σύγχρονες κοινωνίες του ψέματος, της υποκρισίας και της τηλεοπτικής αναγωγής του νοήματος των λέξεων, ο "καθαρός λόγος" του Kant έχει γίνει εργαλείο της εξουσίας και όχι της εξέγερσης. Για να το διατυπώσω αλλιώς, εκείνα τα γεγονότα δεν είχαν αιτήματα, γιατί ήταν τα ίδια "αίτημα". Διέκοψαν, έστω και για λίγες μέρες, την υποταγή στην πλαστική κατανάλωση, την πλαστική τηλεθέαση, τον εφησυχασμό ότι “όλα βαίνουν καλώς”.

Θέλω να τονίσω ότι υπάρχει ένα μερίδιο ευθύνης σε όσους αρνήθηκαν να συνειδητοποιήσουν ότι το πράγμα ξεφούσκωσε από ένα σημείο και μετά και αποφάσισαν να συνεχίσουν μόνοι τους, επιβεβαιώνοντας έμμεσα τις λασπολογίες των καναλιών και ενισχύοντας άθελα τους (;) την εξουσία (άτομα που κάνουν ντου στο Κολωνάκι, εν ψυχρώ "καταδρομικές" επιθέσεις απέναντι σε αστυνομικούς). Επίτηδες ή κατά λάθος, συνέβαλαν στο να μετατραπεί μία μαζική και πανελλήνια αντίδραση σε τοπική βεντέτα. Μερικοί έφτασαν στο σημείο να ηρωοποιούν "Σέχτες", ταυτίζοντας όχι μόνο τον α/α χώρο αλλά και ολόκληρο κίνημα με δολοφόνους (πιθανότατα παρακρατικούς κιόλας). Γενικά ο απόηχος του Δεκέμβρη κατέληξε σε κακοφωνία μίας απειροελάχιστης μειοψηφίας που δεν εκφράζει κανέναν πέρα από τον εαυτό της. Και που επιμένει να καπελώνει τη μνήμη του Αλέξανδρου, καθώς και την αυθόρμητη αντίδραση χιλιάδων που εξεγέρθηκαν πέρσι με αφορμή τη δολοφονία του. Μερικοί θα διαφωνήσουν, θεωρώντας ότι ο Δεκέμβριος '08 συνεχίζεται και το μήνυμα της εξέγερσης δυναμώνει. Η αλήθεια όμως είναι ότι απλά έχουμε να κάνουμε με αναζωπύρωση, που είναι προγραμματισμένη κιόλας. Και το μήνυμα κάπου χάθηκε στο δρόμο.

Οι “εξεγέρσεις” δεν μπορούν να έχουν επετειακό χαρακτήρα, ούτε απλά να εκφράζουν τη συναισθηματική φόρτιση όσων συμμετέχουν σ' αυτές. Είναι η αντίδραση απέναντι σε μία δράση, προϋποθέτει τη συσσωρευμένη αγανάκτηση και οργή του κόσμου απέναντι σε μια υπάρχουσα κατάσταση ανελευθερίας, στέρησης ή/και καταπίεσης βασικών βιοτικών ανθρώπινων αναγκών και εν συνεχεία συναισθηματικών και λογικών. Δεν υπακούει σε νόμους, δεν είναι αιτιοκρατική. Εκφράζεται αυθόρμητα, βίαια, σαρωτικά, με αφορμή κάποιο μεμονωμένο, τυχαίο ή μη, γεγονός, προσπαθώντας να πετύχει την ανατροπή της υπάρχουσας κατάστασης, χωρίς όμως απαραίτητα να φθείρει και τις βαθύτερες θεσμικές και πολιτειακές δομές της κοινωνίας. Χαρακτηριστικό γνώρισμα των εξεγέρσεων είναι η ταυτοποίηση ή/και η προσωποποίηση του "εχθρού". Η οργή ξεθυμαίνει σύντομα όμως αν την συντηρεί μόνο το εκάστοτε περιστατικό ακραίας αστυνομικής βίας και όχι η καθημερινή αντιπαράθεση της κατάστασης που ζούμε με μια άλλη καλύτερη και πιο δίκαια που επιθυμούμε.

Η “επανάσταση” από την άλλη (σύμφωνα με τον Albert Camus στον "Επαναστατημένο Άνθρωπο"), είναι μια σιωπηλή, ατομική, αέναη διεργασία ζύμωσης, ωριμότητας και συνειδητότητας. Είναι η διαδικασία που "οφείλει" ο καθένας (στον εαυτό του) να υποβάλλει, ως ζωντανό κύτταρο ενός συνολικότερου οργανισμού, που ονομάζεται κοινωνία. Αυτή η διαδικασία είναι ικανή να φθείρει και να διαβρώσει τις βαθύτερες θεσμικές και πολιτειακές δομές της κοινωνίας, καθώς και να τις μεταλλάξει. Η επανάσταση στηρίζεται στην ατομικότητα και στην προσωπικότητα και προϋποθέτει τη συλλογικότητα, παράλληλα με την εξέγερση η οποία εμπεριέχει το σύνολο και προϋποθέτει τη μαζικότητα.

Η εξέγερση του Δεκεμβρίου '08 εκπλήρωσε το ρόλο της απέναντι στην ιστορία, τώρα τα ινία αναλαμβάνει η ατομική μας επανάσταση. Αυτό είναι το νόημα του συνθήματος "Ο Δεκέμβρης δεν επαναλαμβάνεται, συνεχίζεται" για μένα. Είναι καθαρά στη βούληση και τη συνείδηση του καθενός πλέον, αν θα επιτρέψει κρατικούς, κομματικούς, εξουσιαστικούς μηχανισμούς να "χειραγωγήσουν" και να "καθοδηγήσουν" τη βασικότερη όλων ανάγκη μας, την ανάγκη της αυτόνομης συνύπαρξής μας, της αυτοθέσμισής μας ως κοινωνία.

Και αυτή η ανάγκη είναι κάτι που κανένας θεσμός, καμία αξία και κανένα ιδανικό του τωρινού υπαρκτού και ανύπαρκτου συστήματος, καμία έκφραση ή προέκταση αυτού μπορεί να την ικανοποιήσει. Αν δεν γίνουμε όλοι μας ως ένα βαθμό "μηδενιστές" κατά τα νιτσεϊκά και καστοριαδικά πρότυπα, αν δεν "καταρρεύσουμε" κάθε αλλοτριωμένη έννοια και θεσμό στα θεμέλιά του, πως θα οικοδομηθεί η αυτοθέσμιση;

-------

Μετά από 3,5 χρόνια, βλέπω σημάδια ωρίμανσης στον τρόπο αντίδρασης της ελληνικής κοινωνίας. Θα χρειαστεί όμως πολλή δουλειά και δεν έχουμε χρόνο και δικαιολογίες για υπεκφυγές. Τα πράγματα χρειάζονται αλλαγή και πρέπει όλοι να μετέχουμε σε αυτήν. Κατεβείτε στη συνέλευση Συντάγματος. Δείτε με τα ίδια σας τα μάτια τι γίνεται. Συζητήστε με τον διπλανό σας. Αυτό που γίνεται κάτω στο Σύνταγμα δεν είναι κάτι επειδή διαμορφώνεται.

Και για να μην ξεχνιόμαστε: Η αγανάκτηση περιέχει την ανάκτηση. Της δικαιοσύνης, της αξιοπρέπειας, του φιλότιμου.